Spreuken en gezegden in het Drents

Ken je het woord moes of smok? Ofwel in het Nederlands: muis en kus. Of wat dacht je van het Drentse gezegde: “As is verbraande törf.” Oftewel: Aan “als” heb je niks.

star
star
star
star
star
star

De volgende lijst van Drentse spreuken geven net zoals de Nederlandse gezegden vaak relatieve waarheden, wijsheden of een bepaalde visie op een situatie. Soms zijn ze met een humoristische noot of juist een droevige. De meeste woorden zal je wellicht herkennen. Er zitten misschien ook wel woorden en verbuigingen tussen die de betekenis wat lastiger laten achterhalen. In de rechter kolom vind je daarom ook de Nederlandse verklaring.

Lijst van drentse gezegden en spreuken

Drents dialect Nederlands
Een zittend gat hef altied wat Wie niks omhanden heeft, heeft altijd wat te klagen1 / De beste stuurlui staan aan wal.
Beter een kale kop as hielemaol gienent Beter een kaal hoofd als geen hoofd. Beter iets dan niets.
Wark en verwarf betaal belasing en starf Werk en spaar, betaal belasting en sterf.
Van heurn zeggn Van horen zeggen/ in de wandelgangen
Gao hen Möppel, dan ku'j proberen um je kop te loaten keren Ga maar naar Meppel, dan kan je daar proberen even af te koelen. (beter voelen)
de moezen ligt dood veur de spinde Die hebben het niet breed. Arm/ blut zijn.
Vrouwlu en moes, heurt in hoes, Kerels en kat heurt bij 't pad. Vrouwen en muizen horen in het huis, mannen en katten horen buitenshuis.
Wel as trouwt hef doezend zorgen. Wel as niet trouwt: doezend en ien Getrouwde mensen duizend zorgen, ongetrouwde mensen duizend en een.
Hol dien ogen wied lös véúr da'z trouw's.. En a's trouwd ziez: half dicht Let goed op voor je gaat trouwen, en knijp een oogje toe na het trouwen.
As is verbraande törf. Aan "als" hebben we niks.
Vrouwlu lacht as zie kunt, raert as zie wilt Vrouwen lachen als ze kunnen, en huilen als ze willen.
Hej knienen, dan hej ok keutels Elk voordeel heeft zijn eigen nadeel.
't zit mie dwars veur de hals Dit is niet te eten. Ik krijg dit eten niet door m'n keel.
Loop nooit achter een wichtien of bus an. Wacht eempies der komp zó een ander Zit nooit een vrouw of een bus achterna, er komt zo een andere aan. Geduld is een schone zaak.
Een aordig wicht en een wollen schoet, blieft ait wal argens an haken. Een lieve meid en een wollen schort, blijven altijd wel ergens achter haken. (vind een man)
De meeste vouwlu kunt veul beter geld opmaken as bedden De meeste vrouwen kunnen beter geld opmaken als bedden.
A'j nog wat in 't vessebuusie het zitten Als je nog wat geld achter de hand hebt.
Een man zunder vrouw breng't moar half zo wied in de waereld - maor hie kan ook met de helfte toe. Een man zonder vrouw komt maar half zo ver, maar dat is wel ver genoeg.
He'j 't an de tied Heb je even tijd?
A'j proemen hebt hej ok pitten Overal zitten consequenties aan
A'j verliefd bint smaak een smok met siepelsmaak nog naar honing Liefde maakt blind (Smok = kus - Siepel = uien)
An de latten Over vermoeid zijn
Het leven van een vrijgezel is net een boezeroen knoopien: Het hangt ait an een lösse draod. Het leven van een vrijgezel is net een knoopje van een bloes, het hangt altijd aan een los draadje.
Geze Geze Goezegat, die achter op de sjeze zat. Wup! Zee die sjeze en vot was Geze. Geze Goezegat, die achter op de paardenkar zat. Wup! Ging de kar en weg was Geze! -Ja het klinkt beter in het Drents.-
Het wonder is slim nao, so sempel um te zien oes pereboom die bluit- in zunneschien Het wonder is dichtbij, zo simpel om te zien, hoe de zon door de bloesem van de perenboom schijnt.
Wel as starft, holt op te leven-mao ophollen met leven wil niet ait zeggen daj starft. Als je doodgaat, hou je op me leven, maar ophouden met leven wil niet altijd zeggen dat je doodgaat.
Beter mét verlegen as um verlegen Beter verlegen te zijn als erom verlegen te zitten.
Het leven is net een siepel, a'j'm ofpuult traont de ogen Het leven is net een ui, als je hem afpelt gaan de ogen tranen
Die hef altied zien zundagse jas an Hij voert niet veel uit. En dat mag op vakantie!

De rennen

Zou je de volgende dialoog verstaan? Howist? -Tkun minder. -Zal wel! Tis nie aans!

Luister ook naar De TT-Assen, ook wel "De rennen" genoemd in het Drents.De Rennen ofwel TT-Assen

Allemaal baat bij muziek.

Daniël Lohues, geboren in 1971 te Emmen, bekend geworden in de band Skik, heeft vele teksten en liedjes in het Drents geschreven. Hij geeft daarmee ook theater shows waarmee hij zijn liedjes met Drentse verhalen afwisseld.  Een aantal spreuken en teksten van hem:

Als je je als schaap kleedt, komen de wolven achter je aan

De iene hef baat bij ‘n borrel of twee. De ander hef baat bij mooi weer.
Mar ien ding is bij elk mens geliek. We hebben allemaol baat bij muziek